|
|
Sztancowanie

Wykrawanie (potocznie sztancowanie) to czynność introligatorska,

polegająca na wykrawaniu z arkusza ( lub stosu arkuszy) papieru, kartonu, tektury lub innego podobnego podłoża pożądanego kształtu wyrobu papierniczego lub poligraficznego o skomplikowanych kształtach, których nie można uzyskać za pomocą zwykłego krojenia na gilotynie introligatorskiej.

Wykrawania dokonuje się za pomocą wykrojnika, którego roboczą częścią jest nóż o odpowiednio wyprofilowanym kształcie ostrza, który jest wtłaczany z dużą siłą na wylot prostopadle w podłoże. Wykrawaniu może towarzyszyć w ramach tej samej czynności i za pomocą tego samego wykrojnika rowkowanie (bigowanie), czyli wygniatanie w podłożu linii o zaplanowanych kształtach. Za pomocą wykrawania można zarówno nadawać wyrobom odpowiednie kształty zewnętrzne, jak i wykonywać w nich otwory.

Wykrawanie jest metodą wytwarzania takich wyrobów jak:

  • składane opakowania kartonowe,
  • kartki świąteczne i okolicznościowe o nietypowych kształtach,
  • wielostronicowe kalendarze o kształtach kart dopasowanych do poszczególnych przedziałów czasowych,
  • notesy telefoniczne z otworami odkrywające poszczególne litery,
  • naklejki,
  • wizytówki,
  • teczki,
  • karty rabatowe, bankomatowe,
  • papierowe torby reklamowe,
  • okładki folderów, raportów, czasopism,
  • kalendarze według specjalnego projektu,
  • koperty indywidualne z papierów ozdobnych

Sztancowanie możemy łączyć z:

  • bigowaniem,

  • perforowaniem,

  • nacinaniem (rycowaniem) górnej części podłoża.

Bigowanie to proces introligatorski polegający na ułatwieniu zginania materiału w określonym i zamierzonym miejscu materiału. Bigowania można dokonywać za pomocą: – noży bigujących umieszczonych w wykrojnikach dwu- lub wielozabiegowych, – listew perforujących – układu rolek, – noży krążkowych, – noży przekrawających, – noży perforujących (noży odcinkowych) – układu rolek

Perforowanie to toczynność introligatorska, polegająca na nacinaniu kartonu, tektury lub innego podobnego podłoża, tak aby łatwo można je oderwać lub oddzielić. Pożądany kształt wyrobu papierniczego lub poligraficznego można osiągnąć w zależności od materiału lub wymagań Kienta. Do perforowania używa się wykrojników, pracujących na maszynie sztancującej. Za pomocą perforowania można zarówno nadawać wyrobom odpowiednie kształty zewnętrzne, jak i wykonywać w nich otwory. Perforowanie jest przydatne przy materiałach których część ma być łatwa do oderwania dla użytkownika, czyli typowe zastosowanie: kupony loteryjne lub odrywane od ulotek, zaproszeń, bony rabatowe, vouchery, ulotki informacyjne i plakaty.

Rycowanie (nakrawanie) to proces mechanicznego wycinania zadanych kształtów (za pomocą matryc) lub pasów (za pomocą obrotowych nożyków) z folii samoprzylepnej, papieru samoprzylepnego itp., bez przecięcia podłoża, do którego są przylepione. Po rycowaniu możliwe jest odklejenie części użytkowej z pozostawieniem na podłożu zbędnych resztek.